modernist bir yaklaşımla, sünneti dar bir çerçeveye sıkıştırmaya ve meseleyi sadece güzel ahlaka bağlamaya çalışanları görüyorum. bu tür tafsilatlı mevzuları ayaküstü tartışmak sağlıklı olmasa da bir not düşeyim. evvela bu din, akıldan önce nakil dinidir zira kaynağını akıl ötesindeki vahiyden aldığına iman edenlere inmiştir yoksa en basitinden mestin üstünü değil altını mesh etmemiz gerekirdi mantıken. sünnete gelirsek, içten ahlak başka bir yana ama zahiren peygamberin yaptığı her şey ama her şey sünnettir ve ona zahiren de benzemeye çalışmak, onun on dört asır öncesinde yaptıklarını diriltmek gayesiyle üç yudumda su içmekten tuvalet adabına kadar yaptığımız şey faziletlidir, sarık meselesi de öyle. bu konuda birçok hadis var ve ulema da bu hadisler üzerinden fetva vermiş, pek de ihtilafa düşmemişler. şimdiki modayla, şu hadisler uydurma yahut geçmişteki alimler yanıldı dersek bile, dini bize ulaştıran ve hadis tanımıyla insanların en hayırlısı olan sahabelerin, bu mevzuya bakışı, kendi beyanları ve eylemleri, tarihi kayıtlarla sabittir. dini kendilerinden iyi bilecek değiliz. onlar da, peygambere zahiren benzemeye çalışmanın, mevla'ya yakınlaşmak için bir vesile olduğuna inanmış, ve hayatlarını buna göre tatbik etmişler, resulullah"ın vefatından sonra bu şekilde davranmışlar, hem onlar hem de genel olarak selef-i salihin'in tümü. hatta kale kuşatmalarının birinde başarı gelmeyince bu durumu, acaba sünnetlerden birini terk mi ettik demeye getirmişler ve ardından tüm askerlerin halini kontrol etmişler, herkese misvak dağıtmışlar. ya da bugün unutulan ve namazda okunan kısa sünnet dualarından birini okumadı diye oğluna, namazı iade et diyor başka bir sahabe. ya da hz. ömer'in oğlu, işi o kadar ileri bir boyuta götürüyor ki adı meczuba çıkıyor. benzeri tonla rivayet öylece duruyor kitaplarda. hal böyle iken, bence öyle bence şöyle demenin, dini dilediğimiz yöne çekiştirmenin bir manası yok.

2026-02-28 02:22